Źródło grafiki: https://pixabay.com/photos/business-idea-concept-strategy-3188104/
Nie milkną krytyczne uwagi przedsiębiorców dotyczące systemu do wystawiania e-faktur KSeF. Tym razem dotyczą one naruszenia przepisów Konstytucji.
Do RPO wpływają liczne skargi przedsiębiorców dotyczące KSeF. Jednym ze skarżących jest Europejskie Stowarzyszenie Przedsiębiorców Turystycznych reprezentujące mikro-, małych i średnich przedsiębiorców sektora turystyki. W ocenie Stowarzyszenia KSeF wprowadza powszechny i obligatoryjny mechanizm prewencyjnego gromadzenia pełnych danych fakturowych wszystkich podatników VAT, niezależnie od przesłanek ryzyka. Zakres tych danych wykracza poza minimum konieczne do weryfikacji prawidłowości rozliczeń podatkowych i obejmuje informacje pozwalające na analizę modelu biznesowego.
Stowarzyszenie podkreśla, że KSeF praktycznie uzależnia możliwość wystawienia faktury - podstawowego instrumentu obrotu gospodarczego - od sprawności centralnego systemu państwowego. Ryzyko awarii, błędów systemowych czy ograniczonej dostępności systemu przerzuca się na przedsiębiorców. W odczuciu Stowarzyszenia, KSeF wprowadza powszechny, prewencyjny i niezróżnicowany mechanizm kontroli wszystkich przedsiębiorców, niezależnie od jakichkolwiek przesłanek wskazujących na nadużycia czy naruszenia prawa. Każdy przedsiębiorca jest traktowany przez system jako potencjalny sprawca naruszeń podatkowych, a dopiero później - ewentualnie - jako działający zgodnie z prawem. Odwraca to konstytucyjnie właściwą relację państwa z jednostką, w której domniemanie rzetelności i legalności działania obywatela jest punktem wyjścia, a ingerencja państwa następuje przy uzasadnionym podejrzeniu naruszenia prawa.
W efekcie KSeF nie tylko gromadzi dane „na zapas” - buduje architekturę fiskalnej kontroli o charakterze stałym i uprzednim, która nie jest reakcją na konkretne ryzyko, lecz trwałym elementem relacji przedsiębiorcy z państwem. Budzi to poważne wątpliwości co do zgodności z zasadą państwa prawa i ochrony zaufania jednostki do władzy publicznej - uważa Stowarzyszenie.
Zwrócono także uwagę, że zakres danych przekazywanych do KSeF obejmuje informacje, które w realiach obrotu gospodarczego stanowią w istocie tajemnicę przedsiębiorstwa, w tym w szczególności: strukturę cen i rabatów, warunki współpracy z kontrahentami, modele rozliczeń, sezonowość działalności oraz sieć relacji handlowych. Dane te mają bezpośrednią wartość ekonomiczną i ich ochrona stanowi element konstytucyjnej ochrony wolności działalności gospodarczej i praw majątkowych. Dlatego, w ocenie Stowarzyszenia - powszechne i automatyczne przekazywanie takich informacji do centralnego systemu bez związania ich z procedurą kontrolną i bez ograniczenia do sytuacji podejrzenia naruszeń oznacza w praktyce wywłaszczenie informacyjne przedsiębiorców z ich know-how i tajemnicy handlowej, przy braku mechanizmów kompensacyjnych.
W piśmie do RPO Stowarzyszenie podkreśla, że NIK wskazała na istotne braki co do nadzoru nad projektem i opóźnienia w jego realizacji, mimo że system ma obsługiwać dwa i pół miliarda dokumentów rocznie. W debacie publicznej i w interpelacjach poselskich wskazywano zaś, że KSeF nie został poddany pełnej, niezależnej weryfikacji bezpieczeństwa, co potęguje ryzyko naruszeń art. 47 i art. 51 Konstytucji i dodatkowo podważa zgodność rozwiązania z zasadą zaufania obywatela do państwa (art. 2 Konstytucji). W odniesieniu do osób prowadzących jednoosobową działalność gospodarczą dane gromadzone w KSeF - faktury, kontrahenci, ceny, wolumeny sprzedaży - stanowią integralną część ich życia zawodowego, a tym samym podlegają ochronie art. 8 EKPC. System KSeF wprowadza zaś masowe, prewencyjne i niezróżnicowane gromadzenie tych danych, bez wymogu istnienia indywidualnego podejrzenia naruszenia prawa - wskazuje Stowarzyszenie.
W odpowiedzi na pismo RPO Ministerstwo Finansów wskazało, że e -fakturowanie przy użyciu KSeF wpisuje się w potrzebę wdrożenia rozwiązań nakierowanych na modernizację polskiego systemu VAT w dobie rozwiązań cyfrowych. KSeF jest dostosowany do wyzwań związanych z cyfryzacją rozliczeń podatkowych i oferuje funkcjonalności ułatwiające i zachęcające przedsiębiorców do wykonywania obowiązków podatkowych w nowoczesnym zdigitalizowanym środowisku. Rozwiązanie to - zdaniem resortu - ma charakter uszczelniający system podatkowy i przeciwdziała oszustwom podatkowym, utrudniając tym samym funkcjonowanie na rynku nieuczciwym podmiotom, którzy nie płacąc podatków negatywnie wpływają na działalność uczciwych przedsiębiorców.
Ponadto podkreślono, że żadne z powołanych w piśmie regulacji nie zostały naruszone przy wdrożeniu KSeF. Celem nie jest gromadzenie i przetwarzanie danych osób prywatnych zawartych na fakturach wprowadzonych do systemu. Zapewniona jest także poufność przetwarzanych danych. Ponadto KSeF oferuje korzyści biznesowe poprzez m.in. przyspieszenie zwrotów VAT.
Źródło:
Komunikat, https://bip.brpo.gov.pl/pl/content/rpo-przedsiebiorcy-efaktury-mf-odpowiedz
Pismo MF z 18 lutego 2026 roku, PT7.8165.9.2026
_____________________________________
Treści publikowane w serwisie internetowym PlanetaPrawo.pl mają charakter informacyjno-edukacyjny. Nie stanowią one porad prawnych i nie zastępują profesjonalnej pomocy prawnej. Administrator oraz autorzy treści nie ponoszą odpowiedzialności za jakiekolwiek skutki związane z ich wykorzystywaniem. Wszelkie prawa zastrzeżone – powołując się na publikację podaj źródło. Wykorzystywanie zawartości serwisu internetowego PlanetaPrawo.pl jako danych treningowych AI jest zabronione.
PlanetaPrawo.pl - przepisy, praktyczne komentarze, orzecznictwo, marketing prawniczy
Polub nas na Facebooku, obserwuj nas na Twitterze oraz Instagramie
Rozwiązanie spółki kapitałowej przez sąd rejestrowy
2022-03-13 18:54
Obowiązek zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości
2023-05-19 10:00
Tymczasowy nadzorca sądowy w postępowaniu upadłościowym
2023-01-15 21:12
Prowadzisz firmę w Internecie? Poznaj obowiązki, jakie nakłada DSA
2024-02-19 15:00
Niewypłacalność na gruncie Prawa upadłościowego
2022-03-11 19:55
Ustawa o AI ponownie trafiła do konsultacji społecznych
2025-02-12 21:00
