Te instytucje zastąpią ubezwłasnowolnienie

Źródło grafiki: https://pixabay.com/illustrations/help-hand-finger-touch-stud-1276257/

Redakcja
2026-06-05 10:00
Komentarze (0)

Rada Ministrów przyjęła ważny projekt, który powołuje nowy model wsparcia zamiast ubezwłasnowolnienia.

Ubezwłasnowolnienie przechodzi do lamusa

O zniesienie instytucji, jaką jest ubezwłasnowolnienie mówiono od wielu lat. Teraz pomysł ten doczekał się realizacji w formule projektu ustawy. Jak wskazuje resort sprawiedliwości, głównym celem projektowanych regulacji jest pełna ochrona praw wszystkich obywateli oraz umożliwienie im skutecznego zabezpieczenia się przed skutkami ewentualnej niepełnosprawności umysłowej. Nowe przepisy to przede wszystkim większe bezpieczeństwo prawne. Zakres wsparcia oraz czas jego trwania będą precyzyjnie dostosowywane do sytuacji konkretnej osoby. Jednocześnie, tam gdzie jest to konieczne zostanie zapewniona właściwa kontrola sądowa nad sposobem udzielania wsparcia. Dzięki temu obywatele wymagający pomocy otrzymają niezbędną ochronę swoich praw i interesów, zachowując przy tym możliwie największą samodzielność. Projekt ustawy jest zgodny z postanowieniami Konwencji Organizacji Narodów Zjednoczonych o prawach osób niepełnosprawnych.

Szczegółowe rozwiązania

W miejsce instytucji ubezwłasnowolnienia wprowadzone zostaną cztery nowe instrumenty:

- asystent prawny – działający na podstawie umowy zawartej z osobą potrzebującą wsparcia, pomagający w zrozumieniu i realizacji czynności prawnych, bez podejmowania decyzji za tę osobę,
- kurator wspierający – ustanawiany przez sąd w celu udzielania pomocy podobnej do asystenta prawnego,
- kurator reprezentujący – uprawniony do działania w imieniu osoby wspieranej w zakresie określonym przez sąd, gdy nie jest ona w stanie samodzielnie podejmować decyzji, zakres wsparcia będzie każdorazowo określany przez sąd i będzie mógł obejmować pojedynczą sprawę lub szerszy zakres spraw osobistych i majątkowych.
- pełnomocnik rejestrowany – wskazywany wcześniej u notariusza, który będzie mógł działać w imieniu drugiej osoby w przypadku pogorszenia jej stanu zdrowia. Pełnomocnictwo rejestrowane będzie obejmować sprawy osobiste, majątkowe, zdrowotne i urzędowe, jednak nie będzie uprawniało do udziału w głosowaniu w wyborach.

Jak wskazuje MS, rozwiązania te zapewnią elastyczne dostosowanie pomocy do sytuacji osoby wymagającej wsparcia.

Kurator wspierający oraz kurator reprezentujący będą ustanawiani na czas określony - co do zasady maksymalnie na 5 lat. Jednak, w wyjątkowych sytuacjach, gdy stan osoby wspieranej nie rokuje poprawy, okres ten będzie mógł zostać wydłużony do 10 lat. Po upływie tego czasu konieczna będzie ponowna ocena sytuacji i wydanie nowego rozstrzygnięcia przez sąd. Ponadto kurator reprezentujący oraz pełnomocnik rejestrowany będą zobowiązani do uzyskania zgody sądu na podejmowanie najważniejszych czynności w imieniu osoby wspieranej.

Projekt przewiduje też możliwość zaskarżenia każdego rozstrzygnięcia sądu. Rozwiązanie ma zapewnić skuteczną ochronę praw osób korzystających ze wsparcia oraz odpowiednią kontrolę nad stosowaniem nowych instrumentów.

Nowe przepisy mają wejść w życie zasadniczo po upływie 12 miesięcy od dnia ich ogłoszenia w Dzienniku Ustaw.

Źródło:

Komunikat MS, https://www.gov.pl/web/sprawiedliwosc/wiecej-samodzielnosci-lepsza-ochrona-praw-rada-ministrow-przyjela-wazny-projekt-ministerstwa-sprawiedliwosci

_____________________________________

Treści publikowane w serwisie internetowym PlanetaPrawo.pl mają charakter informacyjno-edukacyjny. Nie stanowią one porad prawnych i nie zastępują profesjonalnej pomocy prawnej. Administrator oraz autorzy treści nie ponoszą odpowiedzialności za jakiekolwiek skutki związane z ich wykorzystywaniem. Wszelkie prawa zastrzeżone – powołując się na publikację podaj źródło. Wykorzystywanie zawartości serwisu internetowego PlanetaPrawo.pl jako danych treningowych AI jest zabronione.

PlanetaPrawo.pl - przepisy, praktyczne komentarze, orzecznictwo, marketing prawniczy

Polub nas na Facebooku, obserwuj nas na Twitterze oraz Instagramie