Czy właściciel nieruchomości musi odśnieżać ścieżkę rowerową?

Źródło grafiki: https://pixabay.com/photos/wintry-snow-backcountry-skiiing-2068298/

Redakcja
2026-02-28 10:00
Komentarze (0)

Pojawienie się śniegu aktualizuje dodatkowe obowiązki właścicieli nieruchomości. Czy obejmują one również odśnieżanie drogi dla rowerów?

Problem odśnieżania drogi dla rowerów graniczącej z nieruchomością

Czy właściciel nieruchomości ma odśnieżać także i drogę dla rowerów? Z tym pytaniem RPO wzrócił się do Ministerstwa Rozwoju i Technologii. Reakcja ta jest odpowiedzią Rzecznika na problem, jaki zasygnalizował jeden z obywateli. Otóż - jak wskazuje RPO - poskarżył się on, że wójt gminy bezpodstawnie kieruje do niego pisma o obowiązku odśnieżania drogi dla pieszych i rowerów graniczącej z nieruchomością, której jest właścicielem. Zawierają one pouczenia, że wobec niewykonywania tego obowiązku właściciel nieruchomości będzie ponosił odpowiedzialność za wszelkie szkody z tego wynikające.

Skarżący wskazuje przy tym, że stanowisko wójta jest oparte na błędnej i rozszerzającej interpretacji art. 5 ust. 1 pkt 4 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, bo ustanawia on obowiązek uprzątnięcia śniegu wyłącznie z chodników (dróg dla pieszych). Obywatel podkreśla, że takie działania wójta naruszają zasadę legalizmu (art. 7 Konstytucji RP) i zasadę ochrony zaufania do państwa i prawa (art. 2 Konstytucji RP) - wprowadzają bowiem w błąd obywatela co do ciążącego na nim obowiązku.

Droga dla pieszych i rowerów a obowiązki właściciela nieruchomości

Z ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach należy wnosić, że właściciele nieruchomości mają obowiązek uprzątnięcia śniegu i lodu z tej części drogi dla pieszych graniczącej z nieruchomością, która jest przeznaczona do ruchu pieszych, a więc z chodnika w rozumieniu przepisów Prawa o ruchu drogowym. Nie dotyczy to zaś zanieczyszczeń zalegających na drodze dla pieszych i rowerów, bowiem dopuszczony jest tam także ruch rowerów, hulajnóg elektrycznych i urządzeń transportu osobistego.

Jak wskazuje MRiT, w myśl art. 5 ust. 1 pkt 4 ustawy do obowiązków właścicieli nieruchomości należy zapewnienie utrzymania czystości i porządku przez „uprzątnięcie błota, śniegu lodu i innych zanieczyszczeń z dróg dla pieszych położonych wzdłuż nieruchomości, przy czym za taką drogę uznaje się wydzieloną część drogi publicznej przeznaczoną do ruchu pieszych położoną bezpośrednio przy granicy nieruchomości”.Komentowany przepis wprowadza również dwa wyjątki od wykonania obowiązku uprzątnięcia błota, śniegu, lodu i innych zanieczyszczeń z dróg dla pieszych - właściciel nieruchomości jest zwolniony z obowiązku oczyszczania drogi dla pieszych w przypadku gdy:

1) na drodze dla pieszych dopuszczony jest płatny postój lub parkowanie pojazdów samochodowych, czyli gdy droga dla pieszych faktycznie służy nie tylko ruchowi pieszemu; w takim przypadku obowiązek uprzątania drogi dla pieszych obciąża tego, kto pobiera opłaty z tytułu postoju lub parkowania pojazdów samochodowych, tj. zarząd drogi lub gminę (w zależności od tego, który z tych podmiotów pobiera opłaty),
2) droga dla pieszych położona wzdłuż nieruchomości nie jest położona bezpośrednio przy granicy tej nieruchomości, lecz oddzielona np. pasem zieleni.

W odpowiedzi podkreślono także, że przepis art. 5 ust. 1 pkt 4 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, oprócz ustawowego nałożenia obowiązku na właścicieli nieruchomości, definiuje również pojęcie drogi dla pieszych, którą jest wydzielona część drogi publicznej przeznaczona do ruchu pieszych położona bezpośrednio przy granicy nieruchomości. Podana w tym przepisie przez ustawodawcę własna definicja drogi dla pieszych jest niezależna od rozwiązań normatywnych przyjętych w innych ustawach. Takie stanowisko zajął między innymi Sąd Apelacyjny w Gdańsku – I Wydział Cywilny w wyroku z dnia 27 marca 2007 r., sygn. akt I ACa 1542/06, w którym stwierdził, że „na użytek ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach definicja chodnika, zawarta w art. 5 ust. 1 pkt 4 tej ustawy, ma charakter samodzielny i zupełny. Taki wniosek wynika z celu wprowadzenia tej definicji, która odnosi się wyłącznie do przewidzianego w ww. przepisie obowiązku sprzątania chodników z określonych bliżej zanieczyszczeń. Ustawodawcy chodziło w tym wypadku o uniknięcie ewentualnych wątpliwości co do sposobu rozumienia tego pojęcia i w rezultacie konieczności sięgania do regulacji, zawartych w innych aktach prawnych.” Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z dnia 19 grudnia 2012 r., sygn. akt II SA/Gl 748/12, podkreślił, że w przepisie art. 5 ust. 1 pkt 4 ustawy „ustawodawca podał także własną definicję chodnika niezależną od rozwiązań normatywnych przyjętych w ustawie o drogach publicznych. Chodnikiem jest wydzielona część drogi publicznej, służąca dla ruchu pieszego, położona bezpośrednio przy granicy nieruchomości. Owa definicja legalna pojęcia "chodnik" nie tylko zatem definiuje to pojęcie na potrzeby tej ustawy, ale również wprowadza wyraźne ograniczenie przedmiotowe poprzez użyte sformułowanie "bezpośrednio położone.". Ta wykładnia została ponadto przyjęta przez Sąd Rejonowy w Słupsku - I Wydział Cywilny w wyroku z dnia 3 lipca 2017 r., sygn. akt I C 2361/16, oraz Sąd Okręgowy w Łodzi – III Wydział Cywilny Odwoławczy w wyroku z dnia 12 czerwca 2017 r., sygn. akt III Ca 1971/16.

W oficjalnym piśmie do Rzecznika MRiT przypomina także, że przepisy ograniczające uprawnienia obywatelskie lub nakładające na obywateli nowe obowiązki winny być interpretowane ściśle, zawężająco. Rozpatrywany w niniejszym piśmie obowiązek uprzątania błota, śniegu lodu i innych zanieczyszczeń z dróg dla pieszych położonych wzdłuż nieruchomości stanowi przykład obowiązku obywatelskiego nałożonego na właścicieli nieruchomości z uwagi na efektywność tego rozwiązania przy jednoczesnym zwolnieniu z tego obowiązku gmin, podczas gdy – co do zasady – utrzymanie czystości i porządku w gminach należy do obowiązkowych zadań własnych gminy. Z tej przyczyny przedmiotowy art. 5 ust. 1 pkt 4 musi być interpretowany ściśle, literalnie i nie może być rozszerzany na drogi dla rowerów (ścieżki rowerowe). Gdyby ustawodawcy zależało na tym, aby obowiązek nałożony na właścicieli nieruchomości obejmował również ścieżki rowerowe, uzupełniłby definicję zawartą w art. 5 ust. 1 pkt 4 ustawy o stosowne brzmienie.

Źródło:

Pismo MRiT z dnia 27.02.2026 r., DM-IV.730.30.2026, https://bip.brpo.gov.pl/pl/content/rpo-nieruchomosc-droga-rowerowa-odsniezanie-mrit-odpowiedz

_____________________________________

Treści publikowane w serwisie internetowym PlanetaPrawo.pl mają charakter informacyjno-edukacyjny. Nie stanowią one porad prawnych i nie zastępują profesjonalnej pomocy prawnej. Administrator oraz autorzy treści nie ponoszą odpowiedzialności za jakiekolwiek skutki związane z ich wykorzystywaniem. Wszelkie prawa zastrzeżone – powołując się na publikację podaj źródło. Wykorzystywanie zawartości serwisu internetowego PlanetaPrawo.pl jako danych treningowych AI jest zabronione.

PlanetaPrawo.pl - przepisy, praktyczne komentarze, orzecznictwo, marketing prawniczy

Polub nas na Facebooku, obserwuj nas na Twitterze oraz Instagramie