Kiedy pieszy ma pierwszeństwo?

Źródło grafiki: https://pixabay.com/photos/the-green-light-signaling-7514133/

Redakcja
2026-06-01 11:07
Komentarze (0)

Przepisy ustawy – Prawo o ruchu drogowym zostały skonstruowane w sposób nader skomplikowany, co utrudnia ich prawidłowe rozumienie. Zagadnienie dotyczące pierwszeństwa pieszych oraz rowerzystów kształtuje się różnie w zależności od konkretnej sytuacji. Wyjaśniamy podstawowe zasady.

Obowiązek zachowania szczególnej ostrożności

Tytułem wstępu trzeba nadmienić, że zasada zachowania szczególnej ostrożności nie dotyczy wyłącznie kierujących pojazdami. Również pieszy wchodzący na jezdnię, drogę dla rowerów lub torowisko albo przechodzący przez te części drogi jest obowiązany zachować szczególną ostrożność, o czym stanowi art. 13 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym (dalej jako "PrDrog").

Gdy zaś mowa o kierujących pojazdami, to zbliżając się do przejścia dla pieszych, są oni również obowiązani zachować szczególną ostrożność, zmniejszyć prędkość tak, aby nie narazić na niebezpieczeństwo pieszego znajdującego się na tym przejściu albo na nie wchodzącego i ustąpić pierwszeństwa pieszemu znajdującemu się na tym przejściu albo wchodzącemu na to przejście. Stanowi o tym art. 26 ust 1 PrDrog. Dyrektywa zachowania szczególnej ostrożności w odniesieniu do kierujących pojazdami ma na celu umożliwienie im skutecznego zareagowania na sytuacje występujące na drodze.

Kiedy pieszy ma pierwszeństwo przed pojazdem?

Pieszy ma pierwszeństwo przed pojazdem zarówno wtedy, gdy znajduje się na przejściu dla pieszych, jak i wtedy, gdy do tego przejścia się zbliża. W art. 13 ust. 1a in principio PrDrog wskazano jednoznacznie, że pieszy znajdujący się na przejściu dla pieszych ma pierwszeństwo przed pojazdem. Z uwagi z art. 26 ust. 1 tej ustawy pieszemu przysługuje pierwszeństwo także wtedy, gdy wchodzi on na przejście dla pieszych. Jest to ten przepis prawny, który odnosi się do pierwszeństwa osób zbliżających się do przejścia celem skorzystania z niego. Dotyczy to także pierwszeństwa pieszych przechodzących po przejściu urządzonym na drodze rowerowej, gdyż także rower jest pojazdem w rozumieniu ustawy.

Należy w tym miejscu podkreślić zasadę zachowania ostrożności, która spoczywa na pieszym. Wtargnięcie przed przepisowo jadący pojazd w sposób uniemożliwiający uniknięcia potrącenia nie może skutkować uczynieniem kierującemu tym pojazdem zarzutu.

Pieszy nie ma pierwszeństwa przed tramwajem

We wskazanym wyżej art. 26 ust. 1 PrDrog mowa jest o kierującym pojazdem. W art. 26 ust. 1a tej ustawy czytamy natomiast, że kierujący tramwajem, zbliżając się do przejścia dla pieszych, jest obowiązany zachować szczególną ostrożność, zmniejszyć prędkość tak, aby nie narazić na niebezpieczeństwo pieszego znajdującego się na tym przejściu i ustąpić pierwszeństwa pieszemu znajdującemu się na tym przejściu. Oznacza to, że (z pewnością z powodu długiej drogi hamowania pojazdu szynowego) pieszy zbliżający się do przejścia nie ma pierwszeństwa przed tramwajem. Należy zwrócić uwagę na tę pozornie subtelną różnicę, która może powodować w praktyce bardzo niebezpieczne sytuacje. Potwierdza to również unormowanie art. 13 ust. 1a in fine PrDrog, zgodnie z którym pieszy wchodzący na przejście dla pieszych ma pierwszeństwo przed pojazdem, z wyłączeniem tramwaju.

Przechodzenie przez jezdnię poza przejściem dla pieszych

Przechodzenie przez jezdnię lub drogę dla rowerów poza przejściem dla pieszych jest dozwolone na przejściu sugerowanym albo poza przejściem sugerowanym, jeżeli odległość od przejścia dla pieszych przekracza 100 m. Jeżeli jednak skrzyżowanie znajduje się w odległości mniejszej niż 100 m od wyznaczonego przejścia dla pieszych, przechodzenie jest dozwolone również na tym skrzyżowaniu – czytamy w art. 13 ust. 2 PrDrog.

Uwaga!
Przechodzenie przez jezdnię lub drogę dla rowerów poza przejściem dla pieszych jest dozwolone tylko pod warunkiem, że nie spowoduje zagrożenia bezpieczeństwa ruchu lub utrudnienia ruchu pojazdów. Pieszy jest obowiązany ustąpić pierwszeństwa pojazdom i do przeciwległej krawędzi jezdni lub drogi dla rowerów iść drogą najkrótszą, prostopadle do osi jezdni lub drogi dla rowerów.

Rowerzysta wjeżdżający na przejazd nie ma pierwszeństwa przed pojazdem

Zagadnienie to normuje art. 27 PrDrog. W świetle wspomnianego przepisu prawnego kierujący pojazdem, zbliżając się do przejazdu dla rowerów, jest obowiązany zachować szczególną ostrożność i ustąpić pierwszeństwa kierującemu rowerem, hulajnogą elektryczną lub urządzeniem transportu osobistego oraz osobie poruszającej się przy użyciu urządzenia wspomagającego ruch, znajdującym się na przejeździe (nie wjeżdżającym na przejazd!). Jest to więc z punktu widzenia "słabszego" uczestnika ruchu bardziej rygorystyczne rozwiązanie w porównaniu do tego, które zastosowano w odniesieniu do pierwszeństwa pieszych.

Pierwszeństwo rowerzysty na drodze poprzecznej

W art. 27 ust. 2 PrDrog czytamy z kolei, że kierujący pojazdem, który skręca w drogę poprzeczną, jest obowiązany zachować szczególną ostrożność i ustąpić pierwszeństwa kierującemu rowerem, hulajnogą elektryczną lub urządzeniem transportu osobistego oraz osobie poruszającej się przy użyciu urządzenia wspomagającego ruch, jadącym na wprost po jezdni, pasie ruchu dla rowerów, drodze dla pieszych i rowerów, drodze dla rowerów lub innej części drogi, którą zamierza opuścić. Wydaje się, że w tym przypadku nie ma znaczenia to, czy rowerzysta (lub inny opisany wyżej uczestnik ruchu) zbliża się do miejsca przecięcia dróg pojazdów, czy tylko się do niego zbliża (lege non distinguente). W obu przypadkach kierujący pojazdem, który skręca w drogę poprzeczną musi ustąpić pierwszeństwa.

Wyjazd z drogi podporządkowanej

Drogę podporządkowaną można rozpoznać obserwując ustawione przy niej znaki. Znak A-7 („ustąp pierwszeństwa”) ostrzega o skrzyżowaniu z drogą z pierwszeństwem. Podobnie znak B-20 („stop”) oznacza zakaz wjazdu na skrzyżowanie bez zatrzymania się przed drogą z pierwszeństwem oraz obowiązek ustąpienia pierwszeństwa kierującym poruszającym się tą drogą (zob. m.in. §§ 5 i 21 rozporządzenia Ministrów Infrastruktury oraz Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 31 lipca 2002 r. w sprawie znaków i sygnałów drogowych).

Obowiązek ustąpienia pierwszeństwa rowerzyście znajduje zatem zastosowanie również w przypadku wyjazdu z drogi podporządkowanej, gdy rowerzysta znajduje się na drodze z pierwszeństwem. W sytuacji, gdy na takiej drodze znajduje się znak A-7 albo B-20, kierujący pojazdem ma obowiązek ustąpić pierwszeństwa wszelkim pojazdom, w tym rowerzystom znajdującym się na przejeździe oraz zbliżającym się do niego.

_____________________________________

Treści publikowane w serwisie internetowym PlanetaPrawo.pl mają charakter informacyjno-edukacyjny. Nie stanowią one porad prawnych i nie zastępują profesjonalnej pomocy prawnej. Administrator oraz autorzy treści nie ponoszą odpowiedzialności za jakiekolwiek skutki związane z ich wykorzystywaniem. Wszelkie prawa zastrzeżone – powołując się na publikację podaj źródło. Wykorzystywanie zawartości serwisu internetowego PlanetaPrawo.pl jako danych treningowych AI jest zabronione.

PlanetaPrawo.pl - przepisy, praktyczne komentarze, orzecznictwo, marketing prawniczy

Polub nas na Facebooku, obserwuj nas na Twitterze oraz Instagramie