Źródło grafiki: https://pixabay.com/photos/new-year-celebrations-concept-9755947/
Rok 2026 przyniósł wiele nowości, które nie ominęły także prawa pracy. 7 stycznia Prezydent podpisał ustawę, zawierającą istotne zmiany dla osób przebywających na L4.
Czas zwolnienia lekarskiego powinien służyć leczeniu i regeneracji, a nie powodować stres i niepewność co do praw i obowiązków - wskazuje MRPiPS. Przeprowadzana reforma ma na celu większą przejrzystość przepisów, sprawniejsze procedury oraz realną ochronę osób przebywających na zwolnieniu. Czy tak bedzie w rzeczywistości? Poznajmy najważniejsze zmiany, jakie przygotowało Ministerstwo.
Ustawa wprowadza definicję pracy zarobkowej oraz aktywności niezgodnej z celem L4. Dopuszcza wykonywanie podczas zwolnienia zwykłych czynności dnia codziennego, takich jak wyjście do apteki, sklepu po podstawowe artykuły spożywcze czy na wizytę medyczną. Wraz z wejściem w życie przepisów, codzienne czynności w czasie choroby nie będą powodem utraty zasiłku chorobowego.
W czasie L4 nie można też wymagać od pracownika świadczenia pracy. Równocześnie możliwe będzie wykonywanie przez pracownika wyjątkowych, incydentalnych działań wymaganych przez istotne okoliczności (taką okolicznością nie jest jednak polecenie pracodawcy). Nowe regulacje uwzględniają także realia rynku pracy: na wniosek osoby chorej możliwe będzie wykonywanie pracy u innego pracodawcy, jeśli pozwala na to charakter obowiązków, przy zachowaniu zasady, że nikt nie może być do pracy w czasie zwolnienia przymuszany.
Przykładowo sprzedawczyni i lektorka w szkole językowej, która na L4 z powodu urazu nogi nie może pracować w sklepie, będzie mogła prowadzić zajęcia online z uczniami w drugim miejscu pracy.
Ubezpieczony straci jednak prawo do zasiłku chorobowego za cały okres zwolnienia od pracy, w przypadku gdy w okresie orzeczonej niezdolności do pracy:
1) wykonuje pracę zarobkową lub
2) podejmuje aktywność niezgodną z celem tego zwolnienia.
Praca zarobkowa to każda czynność mająca charakter zarobkowy, niezależnie od stosunku prawnego będącego podstawą jej wykonania, z wyłączeniem czynności incydentalnych, których podjęcia w okresie zwolnienia od pracy wymagają istotne okoliczności. Istotną okolicznością nie może być polecenie pracodawcy.
Z kolei aktywnością niezgodną z celem zwolnienia od pracy są wszelkie działania utrudniające lub wydłużające proces leczenia lub rekonwalescencję, z wyłączeniem zwykłych czynności dnia codziennego lub czynności incydentalnych, których podjęcia w okresie zwolnienia od pracy wymagają istotne okoliczności.
W nowych przepisach sprecyzowano, ze w przypadku spełniania warunków podlegania ubezpieczeniom społecznym z co najmniej dwóch tytułów do tych ubezpieczeń niezdolność do pracy z powodu choroby dotyczy - co do zasady każdego z tych tytułów, dla których odrębnie wystawia się zwolnienie od pracy.Jeżeli jednak praca zarobkowa w ramach określonego tytułu może być wykonywana z uwagi na rodzaj tej pracy, na żądanie ubezpieczonego można nie wystawić zwolnienia od pracy z tego tytułu. W powyższym przypadku ubezpieczony jest obowiązany poinformować płatnika składek, o okresie, na który zostało mu wystawione zwolnienie od pracy z innego tytułu.
Nowe przepisy porządkują również zasady kontroli zwolnień lekarskich. Wprowadzają standardy chroniące prywatność, zakazują działań mogących zakłócać leczenie oraz wzmacniają przejrzystość procedur. Kontrola ma być narzędziem uczciwego egzekwowania prawa, a nie źródłem presji dla osób, które prawidłowo korzystają z przysługujących im świadczeń.
Resort pracy przekonuje, że reforma znacząco usprawnia również proces wydawania orzeczeń. Wprowadza jasne terminy (30 dni na wydanie orzeczenia), zwiększa dostępność lekarzy orzeczników dzięki nowym formom zatrudnienia oraz lepszemu dopasowaniu specjalizacji do rodzaju schorzenia. Przykładowo - wylicza resort pracy, w określonych sprawach orzeczenia będą wydawane przez pielęgniarki/pielęgniarzy (niezdolność do samodzielnej egzystencji) i fizjoterapeutów (rehabilitacja lecznicza w ramach prewencji rentowej w zakresie profilu narządu ruchu). Przewidziano rozwiązania odciążające lekarzy orzeczników z czynności administracyjnych oraz możliwość udziału innych zawodów medycznych w określonych sprawach. Całość służy temu, aby orzeczenia były wydawane szybciej i rzetelnie.
Nowelizacja precyzyjnie wskazuje etapy wejścia w życie reformy. Tym samym w życie wejdą:
- 14 dni od ogłoszenia ustawy – zmiany dotyczące kontroli ZUS i procedur odwoławczych,
- 3 miesiące od ogłoszenia ustawy – nowe definicje pracy zarobkowej i aktywności niezgodnej z celem zwolnienia, rozszerzone uprawnienia kontrolerów,
- 1 stycznia 2027 roku – możliwość pracy u jednego pracodawcy podczas L4 od drugiego, e-wizyty orzecznicze, elektroniczne orzeczenia.
Źródło
Komunikat,https://pap-mediaroom.pl/polityka-i-spoleczenstwo/mrpips-nowe-przepisy-porzadkuja-prawa-przebywajacych-na-zwolnieniach-i
______________________________________________________
Treści publikowane w serwisie internetowym PlanetaPrawo.pl mają charakter informacyjno-edukacyjny. Nie stanowią one porad prawnych i nie zastępują profesjonalnej pomocy prawnej. Administrator oraz autorzy treści nie ponoszą odpowiedzialności za jakiekolwiek skutki związane z ich wykorzystywaniem. Wszelkie prawa zastrzeżone – powołując się na publikację podaj źródło. Wykorzystywanie zawartości serwisu internetowego PlanetaPrawo.pl jako danych treningowych AI jest zabronione.
PlanetaPrawo.pl - przepisy, praktyczne komentarze, orzecznictwo, marketing prawniczy
Polub nas na Facebooku, obserwuj nas na Twitterze oraz Instagramie
35 zamiast 40. Czy będzie krótszy tydzień pracy?
2022-10-07 11:30
Umowa o pracę na okres próbny od 26 kwietnia 2023 r.
2023-05-09 08:45
Skrócony czas pracy. Podano ważne daty
2025-07-20 10:00
Kara porządkowa a rozwiązanie umowy o pracę
2022-10-24 20:10
Kiedy pracodawca nie będzie mógł odmówić pracy zdalnej?
2022-05-25 09:05
Kontrola trzeźwości w zakładzie pracy
2023-02-21 14:30
Pożądane zawody na rynku pracy w 2023 roku
2023-02-05 10:00
